گزارش دهی اگر چه از گذشته یکی از وظایف اصلی دیپلمات ها بوده، اما شرایط نوین، امکانات و اامات جدیدی را با آن همراه کرده است. در شرایط نوین، اینترنت و رسانه های متعدد خبری، جریان آزادتر و بازتری از اطلاعات را فراهم کرده است. اخبار و اطلاعاتی که در فضای مجازی تبادل می شود بر روابط بین الملل و به ویژه دیپلماسی اثرگذار هستند.
امروزه بر خلاف دهه ها و قرن های پیشین، منابع متعددی برای کسب خبر و اطلاع از اوضاع بین المللی و شرایط کشورهای دیگر وجود دارد. با وجود دسترسی آسان تر به داده ها، گزارش های دیپلماتیک در صورت رعایت استانداردهای بالا در زمینه دقت و هدفمندی هم چنان ارزش خاص خود را دارند. به عبارت دیگر، اگر چه فن آوری اطلاعات و رسانه های نوین قدرت دست یابی به اطلاعات را افزایش داده است، اما هم چنان جایگزین مناسب و کافی برای قدرت ارزیابی و تحلیل دیپلمات ها نیست.
چالش ساختن اعتماد بین دولت ها توجه محققان رشته روابط بین الملل را برای دهه ها به خود جلب کرده است. چرا که اعتماد متقابل و حسن نیت برای کاهش احتمال منازعه بین دولت ها ضروری است. تدابیر زیادی در این زمینه در اختیار دولت ها است. تبادل سیستماتیک مأموریت های نظامی، شکل گیری مراکز منطقه ای و زیرمنطقه ای کاهش مخاطرات، ایجاد ترتیباتی برای تبادل آزاد اطلاعات از جمله نظارت بر موافقت نامه های منطقه ای تسلیحاتی از جمله این نمونه ها است.
در این مقاله به موضوعاتی مانند چیستی مفهوم تدابیر اعتمادساز در روابط بین الملل، محرکه های بی اعتمادی در روابط بین دولت ها، اهداف تدابیر اعتمادساز، انواع تدابیر اعتمادساز، کارآیی اعتمادسازی در روابط بین الملل پرداخته می شود.
Iran – Russia: Grounds for Consolidation of Cooperation in the CIS Region
As we have discussed here, there are numerous grounds for cooperation of Iran and Russia in CIS sphere, but successful realization of these opportunities will depend on political will among the states.
Tehran and Moscow are experiencing a sanctions regime from Washington and there is a shared understanding in Moscow and Tehran that the US is a geopolitical enemy. This can bolster political will for a better cooperation.
Iran, Russia and some of CIS Countries can create some new format of multilateral cooperation based on their needs and joint interests. For example, Caspian Sea littoral states need a cooperative organization.
پس از برگزاری اولین نشست سه جانبه رییس جمهوری اسلامی ایران، رییس جمهوری آذربایجان و رییس جمهور فدراسیون روسیه که مردادماه 1395 در باکو برگزار شد، تهران برای میزبانی دومین دور این نشست اعلام آمادگی نمود. با رایزنی های انجام شده، در نهایت برای برگزاری نشست دوم در روز 10 آبان 1396 در تهران موافقت شد. این رویداد مهم دستاوردهای متعددی داشت که در این گزارش به ده مورد از آن ها پرداخته می شود.
مشارکت نظامی روسیه در سوریه، یک تحول مهم در نقش آفرینی مسکو در خاورمیانه محسوب می شود. این موضوع ابعاد منطقه ای و بین المللی متعددی داشت و اثراتی هم بر ت خارجی کشورمان بر جای نهاد. لذا بررسی دقیق تر این ت، از چشم اندازهای مختلف حایز اهمیت است.
نوشتار حاضر در صدد پاسخ به این پرسش است که مشارکت نظامی روسیه در سوریه بر چه زمینه هایی مبتنی بوده و چه پیامدهایی برای ت خارجی روسیه داشته است؟ در پاسخ توضیح داده خواهد شد که این مشارکت بر مبنای حفاظت از منافع ملی روسیه و با در نظر داشتن تهدیدها علیه ساختار قدرت روسیه، جایگاه روسیه در ساختار قدرت در خاورمیانه، و موازنه قدرت بوده است. در این مقاله تلاش خواهیم کرد در مورد زمینه ها و هم چنین پیامدهای مشارکت نظامی روسیه در سوریه بررسی دقیق تری به عمل آوریم.
از 6 مارس 2014 در واکنش به اقدامات و ت های دولت روسیه در اوکراین از جمله الحاق منطقه کریمه، آمریکا و متحدان غربی تحریم ها علیه صنایع نفت و گاز روسیه را آغاز نمودند. این تحریم ها پس از آن تمدید شده اند و تا آینده ای قابل پیش بینی هم چنان باقی خواهند ماند.
تحریم ها علیه بخش انرژی روسیه با هدف کاهش گزینه های تأمین مالی شرکت های انرژی این کشور و جلوگیری از توسعه پروژه های پیچیده فراساحلی و قطبی اعمال شد. در شرایطی که مقامات و کارشناسان اقتصادی بر نیاز به سرمایه گذاری برای نوسازی بخش انرژی روسیه تأکید دارند، اعمال تحریم ها موجب کاهش امکان سرمایه گذاری و اثر منفی بر برنامه ریزی راهبردی شرکت های انرژی روسیه شده است.
از سوی دیگر، وابستگی اتحادیه اروپا به منابع انرژی روسیه در سال 2015 معادل 30 بوده است. به علاوه روسیه با بیش از 140 میلیون نفر جمعیت و اقتصاد در حال توسعه، بازار جذابی برای شرکت های اروپایی است. لذا تشدید و تداوم تحریم ها در بلندمدت اثرات منفی بر کشورهای غربی نیز باقی خواهد گذاشت و به نفع تجاری طرفین است که هر چه زودتر راهی برای سازش بیابند. هر چند که فعلاً ملاحظات ی نقش اصلی تری را ایفا می کنند.
مؤلف: دکتر حميد زنگنه
ناشر: دفتر مطالعات سياسي و بينالمللي
تاريخ انتشار: 1392
کتاب سبز اتحاديه اروپا» نوشته دکتر حميد زنگنه، در سال 1392 توسط دفتر مطالعات سياسي و بينالمللي در 303 صفحه منتشر شده و شامل 9 فصل است.
این کتاب را می توانید در فروشگاه های عرضه کننده انتشارات وزارت امور خارجه خریداری نمایید.
این مقاله با هدف معرفی سوسیال دموکراسی در اروپا تهیه شده است. بخشی از این معرفی متوجه تاریخ شکلگیری و تحول آن در دورههای مختلف زمانی است. بر این اساس، این تحولات بر مبنای چند دوره از آغاز تا جنگ جهانی اول، بین دو جنگ جهانی، پس از جنگ جهانی دوم، و پس از جنگ سرد زمانبندی شده است. شکلگیری ت راه سوم نیز تحولی دیگر در این مفهوم بوده است که نویسنده به آن پرداخته است. بخش دیگر این مقاله به اصول سوسیال دموکراسی و پس از آن انتقادها به این ایدئولوژی اختصاص دارد. قسمت پایانی نیز به وضعیت سوسیال دموکراتها در پارلمان اروپا و جایگاه سوسیال دموکراسی در اروپای معاصر میپردازد.
در این مقاله، ابتدا پیشینه چپگرایی از دوران انقلاب فرانسه و سپس تحول آن در قرن نوزدهم و ابتدای قرن بیستم را بررسی شده و سپس وضعیت چپگرایان در دوران جنگ جهانی دوم را مورد توجه قرار گرفته است. تحلیل وضعیت احزاب چپ اروپا در دوران جنگ سرد در دو قالب شکلگیری نظامهای کمونیستی در اروپای شرقی و چپگرایی در اروپای غربی، بخش مهم دیگر این مقاله است. نویسنده در ادامه، به چپگرایی در شرق و غرب اروپا پس از فروپاشی اتحاد شوروی نگاهی اجمالی انداخته و شکلگیری حزب چپ اروپا در سالهای اخیر را بررسی کرده است. این بررسی با نگاهی به باورهای اصلی چپگرایان تکمیل میشود و در پایان نیز جایگاه احزاب چپ در اروپای معاصر مورد ارزیابی قرار میگیرد.
عامل هویت، در شکل دهی به تصمیم ها و رفتارهای ت خارجی همه کشورها اثر بسیار مهمی دارد. حتی کشورهای تازه استقلال یافته نیز در تلاش برای وضع بنیادهای هویتی برای خود و تعمیم پیامدهای آن در عرصه ت خارجی هستند. این موضوع می تواند در مواردی منجر به نزاع های دیپلماتیک با همسایگی که دارای دیرینه بیش تری هستند نیز شود.
دگرگونی های نظری و رفتاری در ت خارجی ج.ا.ایران نیز بیانگر آن است که قالب های هویتی متفاوت و متنوعی در ساختار اجتماعی ایران وجود داشته و انعکاس آن در حوزه ت خارجی تأثیر زیادی گذاشته است. رفتار ت خارجی ج.ا.ایران همانند هویت اسلامی – ایرانی ما از تنوع و پیچیدگی برخوردار است. عوامل هویتی متأثر از منابعی چون اسلام گرایی و مذهب شیعه، ذهنیت تاریخی ایرانیان و گفتمان انقلاب اسلامی، بر رویکردهای ت خارجی کشورمان بیش ترین اثر را داشته است.
علامت دهی در دیپلماسی، ابزاری برای انتقال پیام ها با هدف اثرگذاری روانی و تغییر محاسبات دولت ها است و می تواند به صورت خصوصی (بیش تر بین طرف های متخاصم) یا به صورت عمومی مورد استفاده قرار گیرد.
بازیگران دیپلماسی اغلب از علامت ها به دلایل متعددی استفاده می کنند. گاهی اوقات برای یک بازیگر دشوار است که یک پیشنهاد یا تقاضا را به صورت مستقیم به طرف دیگر ارایه دهد، یا شخصاً یک پیام را منتقل کند. انتقال علامت ها از روش های غیرمستقیم هم چنین می تواند به حفظ اعتبار طرف دریافت کننده نیز کمک کند؛ چرا که می تواند تعهدی را انجام دهد بدون این که ضعیف به نظر برسد، یا بدون تقابل و صرفاً نادیده گرفتن علامت ها از پذیرفتن یک تعهد خودداری کند.
در این نوشته، سؤال های زیر را در خصوص علامت دهی دیپلماتیک بررسی می کنیم:
درباره این سایت